Kategori Arşivleri: Cilt: 123

Türk Dünyası’nın Akademik birikimi Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi Yıl: 41 Cilt:123 makaleleri | TDA Dergi

MEKTUPLAR – NESİP YUSUFBEYLİ’DEN ŞEFİKA GASPIRALI’YA

KİTAP İNCELEMELERİ: MEKTUPLAR – NESİP YUSUFBEYLİ’DEN ŞEFİKA GASPIRALI’YA Dr. Öğr. Üyesi Merve ÜNER Öz Eser, Türk Dünyası’nda yaptığı nitelikli çalışmalarla adını duyurmuş, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Doktor Öğretim Üyesi unvanıyla görev yapan Minara Aliyeva Çınar tarafından kaleme alınmış ve 2018 yılında Ötüken Neşriyat aracılığı ile okuyucuların teveccühüne sunulmuştur. Eser, hem bir sahaya giriş hem de […]

BÜYÜK TÜRK-İSLÂM ÂLİMİ MÂTÜRÎDÎ HAYATI, FİKRİYATI VE ESERLERİ

KİTAP İNCELEMELERİ: BÜYÜK TÜRK-İSLÂM ÂLİMİ MÂTÜRÎDÎ HAYATI, FİKRİYATI VE ESERLERİ Doç. Dr. Süleyman DOĞAN Öz Yazar Oğuz Çetinoğlu tarafından kaleme alınan “Büyük Türk-İslâm Âlimi âtürîdî, Hayatı, Fikriyatı ve Eserleri” isimli kitap Bilge Oğuz yayınlarından çıktı. Böylesine muhtevalı Matüridi kitabından dolayı araştırmacı, yazar Oğuz Çetinoğlu’nu tebrik ediyorum. 368 sayfadan oluşan kitapta geniş bir kaynakçanın yanı sıra, […]

İLK İŞ KANUNU ÖNCESİ DÖNEMDE ÇALIŞMA HAYATI VE TÜRK İŞÇİLERE TAHSİS EDİLEN HİZMET GRUPLARI

İLK İŞ KANUNU ÖNCESİ DÖNEMDE ÇALIŞMA HAYATI VE TÜRK İŞÇİLERE TAHSİS EDİLENHİZMET GRUPLARIWORK LIFE IN THE PERIOD BEFORE THE FIRST LABOR LAW AND SERVICE GROUPS ALLOCATED TO TURKISH WORKERS Dr. Demet CANSIZ Öz Cumhuriyet’in ilk yıllarında çalışma hayatı ve işçi haklarına dair birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerin en önemlilerinden birisi de işçiler tarafından ilk defa […]

TÜRK CEZA HUKUKU’NDA TEKERRÜR

TÜRK CEZA HUKUKU’NDA TEKERRÜR RECIDIVISM IN TURKISH CRIMINAL LAW Celal Hakan KAN Öz Ceza, kanunlar tarafından yasaklanan hususlar karşısında itaatsiz tavırlar sergileyen bireylere uygulanan bir yaptırım çeşididir. Bu yaptırım her fiil için aynı oranda veya sürede gerçekleşmemektedir. Bu hususta temel belirleyiciler; işlenen suçun niteliği ve failin meydana gelen olaydaki kusur oranına göre değişiklik göstermektedir. Bu […]

AZERBAYCAN VE TÜRKİYE’DE YAPILAN 2018 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNDE SOSYAL MEDYANIN ROLÜ

AZERBAYCAN VE TÜRKİYE’DE YAPILAN 2018 CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİNDE SOSYAL MEDYANIN ROLÜ THE ROLE OF SOCIAL MEDIA IN AZERBAIJAN AND TURKEY PRESIDENTIAL ELECTIOUS 2018 Farid SHAHBAZLI Öz Siyasal iletişim araçları günümüzde yeni medya iletişim teknolojileri olan İnternet ve Sosyal Medya alanlarını kapsamaktadır. Buradan da sosyal medya ve siyaset ilişkisini araştırmak ve teoriler üretmek için önemli bir konu […]

FİLİSTİN MESELESİNİN KRONİKLEŞMESİ (1918-1948)

FİLİSTİN MESELESİNİN KRONİKLEŞMESİ (1918-1948) PALESTINIAN PROBLEM BECOMING CHRONICAL Doç. Dr. Ali Ata YİĞİT Öz Filistin meselesi, 1880’li yıllardan itibaren Yahudi göçmenlerin Filistin’e yerleşmeleri ve satın aldıkları topraklar üzerinde büyük koloniler oluşturmalarıyla başladı. Bu durum İngiliz manda idaresi döneminde artarak devam etti ve Yahudiler devletleşme sürecine girdiler. Zaten Balfour Bildirisi ile Filistin’de Yahudi millî yurdunun kurulması […]

PARİS BARIŞ (PAYLAŞIM) KONFERANSI’NDA ERMENİ VE KÜRT TALEPLERİNE KARŞI VİLÂYÂT-I ŞARKİYE’DEN PROTESTOLAR

PARİS BARIŞ (PAYLAŞIM) KONFERANSI’NDA ERMENİ VE KÜRT TALEPLERİNE KARŞIVİLÂYÂT-I ŞARKİYE’DEN PROTESTOLAR PROTESTS FROM THE EASTERN PROVINCES TO ARMENIAN AND KURDISH DEMANDS AT PARIS PEACE (SHARING) CONFERENCE Dr. Öğr. Üyesi Ersoy ZENGİN Öz Birinci Dünya Savaşı sonunda barış antlaşmalarını hazırlama görevi 18 Ocak 1919 tarihinde Paris’te açılan konferansa verilmişti. Konferansa yön veren İtilaf Devletleri büyük bir […]

TOKAT SANCAĞI’NDA İKİNCİ MEŞRUTİYET’E KARŞI TEPKİLER VE 1908 HOCA MEHMED EFENDİ HADİSESİ

TOKAT SANCAĞI’NDA İKİNCİ MEŞRUTİYET’E KARŞI TEPKİLER VE 1908 HOCA MEHMED EFENDİ HADİSESİTHE REACTIONS AGAINST SECOND CONSTITUTIONAL MONARCHY IN TOKAT SANJAK AND CASE OF1908 HODJA MEHMED EFENDİ Yavuz Selim KAYA Öz Osmanlı Devleti’nin idari, mali ve askeri konularda çağdaşı olan Batılı devletler karşısında geriye gitmesinden sonra, devletin içerisinde bulunduğu durumdan kurtarılması için modernleşme çalışmaları yapılmıştır. Bu […]

ERKEN BİR PANSLAVİST YURİY KRİJANİÇ: ÇARLIK RUSYASI TARAFINDAN KIRIM’IN İŞGALİ VE TATARLAR ÜZERİNE DÜŞÜNCELERİ

ERKEN BİR PANSLAVİST YURİY KRİJANİÇ:ÇARLIK RUSYASI TARAFINDAN KIRIM’IN İŞGALİ VE TATARLAR ÜZERİNE DÜŞÜNCELERİ  AN EARLY PANSLAVIST YURİY KRİJANİÇ:HIS THOUGHTS ON TSARIST RUSSIA’S INVASION OF THE CRIMEA AND ITS REFLECTIONS ON TATARS Dr. Mahir ASLAN  Öz 1618 yılında bugünkü Bosna Hersek sınırları içinde kalan Bihac şehrinde doğan Hırvat asıllı din adamı Yuriy Krijaniç Avrupa’nın farklı merkezlerinde […]

BOKSÖR AYAKLANMASI VE SULTAN ABDÜLHAMİT’İN NASİHAT HEYETİ

BOKSÖR AYAKLANMASI VE SULTAN ABDÜLHAMİT’İN NASİHAT HEYETİ BOXER REBELLION AND SULTAN ABDULHAMIT’S COUNSEL COMMITTEE Doç. Dr. Cengiz MUTLU Öz 19. yüzyılın sonlarında Çin üzerinde Batılı büyük devletlerin nüfuz mücadelesi müşahade edilmekteydi. Artan fakirlik, doğal felaketler, dizginlenemeyen yabancı baskısı Kuzey Çin’de Boksörlerin gücünü arttırmasına sebebiyet verdi. Hristiyan misyonerlerin faaliyetleri Boksörleri proveke ettiğinden, 1899’da Boksörler Batılı misyonerlere […]

“ÇAĞLARIN VAZİFESİNİ” YAPAN ÇİNLİ: PEİ-JU

“ÇAĞLARIN VAZİFESİNİ” YAPAN ÇİNLİ: PEİ-JU A CHINESE WHO DID THE “DUTIES OF THE AGES”: PEİ JU Doç. Dr. Kürşat YILDIRIM Öz Pei Ju Sui Devleti’nde üst düzey bir memurdu. Gök-Türk Devleti Çin’i tehdit etmeye başladığında, ilk kez 593 yılında Türklere elçi olarak gönderildi. Onun asıl yükselişi ve politikada belirleyiciliği Yang’ın Sui tahtına geçmesinden sonradır (604’ten […]

ŞEYBÂNÎ-NAME’DE AKLIN YORUMU

ŞEYBÂNÎ-NAME’DE AKLIN YORUMU INTERPRETATION OF THE MIND IN ŞEYBÂNÎ-NÂME Prof. Dr. Yıldız KOCASAVAŞ Öz XV. yy. sonu ve XVI. yy. başlarındaki tarihî olayları, Şeybânî Han ve Timurlular arasındaki savaşları anlatan Şeybânî-nâme, sadece ferdî duygu ve düşünceleri yansıtan bir edebî eser değil aynı zamanda toplum hayatı ve kültürünü (devrini, değer ölçülerini, yaşayışını) yansıtan, topluma ve devrine […]

TARİH-İ BUHARA’YA GÖRE BUHARA’NIN TARİHİ COĞRAFYASI ÜZERİNE BİRKAÇ NOT

TARİH-İ BUHARA’YA GÖRE BUHARA’NIN TARİHİ COĞRAFYASI ÜZERİNE BİRKAÇ NOT SEVERAL NOTICES ON THE HISTORICAL GEOGRAPHY OF BUKHARA ACCORDING TO HISTORY OF BUKHARA Emre KESER Öz Buhara tarih boyunca siyasi, ticari, kültürel özelliklerini korumayı başarmış önemli bir şehirdir. Merkezi konumu ve farklı medeniyetlere ev sahipliği yapması şehrin bölge üzerindeki ehemmiyetini arttırmıştır. Narşahî’nin Tarih-i Buhara isimli eseri […]

HARÎMÎ’NİN MANZUM MEKTUBU

HARÎMÎ’NİN MANZUM MEKTUBU HARÎMÎ’S POETIC LETTER Doç. Dr. Ahmet İÇLİ Öz İletişim ve haberleşme, insanoğlunun önemli olgularından biridir. İnsanoğlunun duygu, düşünce, fikir ve hedeflerini açıklama ve paylaşma arzusu ile yazılmış birçok eser mevcuttur. Bunlardan biri de değişik amaçlarla yazılan mektuplardır. Mektup insanlık tarihinin önemli iletişim araçlarından sadece birisidir. Farklı türleri olmakla birlikte özellikle özel mektuplar, […]

OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME

OĞUZLARIN DİNİ KAHRAMANLIK DESTANI SALTUKNAME THE RELIGIOUSLY HEROIC DASTAN OF THE OĞUZ “SALTUKNAME” Doç. Dr. Aybeniz RAHİMOVA Öz “Saltukname” Oğuzların-Türkiye ve Azerbaycan Türklerinin ortak dini kahramanlık destanlarından biri olup, 13. yüzyılda Anadolu’da, Rumeli’de vd. bölgelerde İslam’ın yayılması uğruna savaşlar yapan Alperen Sarı Saltuk’la ilgili zaman içinde ortaya çıkarak, toplumların belleğinde kendine yer bulan efsanelerin ve […]

DAĞISTAN’IN DİNİ YAPISININ STRATEJİK SONUÇLARI

DAĞISTAN’IN DİNİ YAPISININ STRATEJİK SONUÇLARI STRATEGIC RESULTS OF DAGESTAN’S RELIGIOUS STRUCTURE Dr. Öğr. Üyesi Gökmen KILIÇOĞLU Öz İslam ve Dağlı kültürü Dağıstanlıların önemli ortak paydalarıdır. Bölgede dini yapı büyük ölçüde tarikatlara dayanmaktadır. Dini yapı bölgenin dış müdahaleler karşısında direnişi organize etmiştir. Çarlık Rusya’sının bölgeyi işgalinde en önemli engel Dağıstan’dan ve buranın tarikat yapısından gelmiştir. Müridizm ve cihad kavramı Hristiyan […]

AYRAN SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ, ANLAMI VE TÜRK KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ

AYRAN SÖZCÜĞÜNÜN ETİMOLOJİSİ, ANLAMI VE TÜRK KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ ETYMOLOGY AND MEANING OF THE WORD “AYRAN” AND ITS PLACE IN TURKISH CULTURE Dr. Öğr. Üyesi Zhazira OTYZBAY Öz İnsanlığın ve dilin tarihi olduğu gibi her bir sözcüğün de oluşum ve gelişim tarihi vardır. Eskiden etkin bir şekilde kullanılan sözcükler, zamanla aynı an- lama gelen başka dilden alınmış […]

MEMLÛK EMÎRİ SUNGUR EL-AŞKAR

MEMLÛK EMÎRİ SUNGUR EL-AŞKAR SUNGUR AL-ASHKAR THE AMIR OF MAMLUK Doç. Dr. Süleyman ÖZBEK – Dr. Öğr. Üyesi Mehmet ŞEKER Öz Devlet hayatında askerî hiyerarşinin çok etkin olduğu Memlûk Devleti’nde, hiç kuşkusuz emîrlerin çok özel bir yeri bulunur. Memlûk devletinin ilk dönemi olan Bahrî Memlûkler zamanında çok önemli emîrler yetişmiş olup bunlardan birisi de Sungur […]

TÜRKİYE’DE SÖZLÜ VE YEREL TARİH ÇALIŞMALARININ ÖNCÜLERİNDEN ALİ RIZA YALKIN VE CENUPTA TÜRKMEN OYMAKLARI ADLI ESERİ

TÜRKİYE’DE SÖZLÜ VE YEREL TARİH ÇALIŞMALARININ ÖNCÜLERİNDEN ALİ RIZA YALKIN VE CENUPTA TÜRKMEN OYMAKLARI ADLI ESERİ ALİ RIZA YALKIN FROM PIONEERING STUDY OF ORAL AND LOCAL HISTORY IN TURKEY AND HIS WORK CALLED TURKMEN TRIBES IN THE SOUTH H. Yavuz YAŞAR Öz Sözlü ve yerel tarih çalışmaları tarih disiplini içerisinde gecikmeli olarak gündeme gelmiş bir araştırma yöntemidir. […]

TÜRK SİYASETİNDE ETKİN BİR GENELKURMAY BAŞKANI: CEVDET SUNAY

TÜRK SİYASETİNDE ETKİN BİR GENELKURMAY BAŞKANI: CEVDET SUNAY AN EFFECTIVE CHIEF OF GENERAL STAFF IN TURKISH POLITICAL LIFE: CEVDET SUNAY Doç. Dr. Şerafettin Can ERDEM Öz Türk siyasi tarihinde asker sivil ilişkileri her zaman önem taşımıştır. Bu çalışmada, Türk siyasi hayatında hem asker hem de devlet adamı olarak rol oynamış olan Cevdet Sunay’ın Genelkurmay Başkanlığı dönemi ele […]