Kategori Arşivleri: Yıl 41

Türk Dünyası’nın Akademik birikimi Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi Yıl: 41 makaleleri | TDA Dergi

KUZEY KAFKASYA’DA ÇATIŞMALAR, EKONOMİK GERİ KALMIŞLIK, KÜLTÜREL EYLEMLER VE TÜRK-RUS İŞ BİRLİĞİ

KUZEY KAFKASYA’DA ÇATIŞMALAR, EKONOMİK GERİ KALMIŞLIK, KÜLTÜREL EYLEMLER VE TÜRK-RUS İŞ BİRLİĞİ Ömer DUMAN Öz Kuzey Kafkasya Rusya’nın stratejik olarak kayda değer bölgelerinden biridir. Ruslar ve Türkler, Osmanlı ve Çarlık Rusyası zamanından itibaren bu bölgede rekabet yaşamışlardır. Günümüzde Türkiye ve Rusya ekonomi, enerji, savunma ve dış politika alanlarında kritik bir iş birliği dönemi tecrübe etmektedir. […]

AÇIK CEZAEVİ DOĞU TÜRKİSTAN

AÇIK CEZAEVİ DOĞU TÜRKİSTAN Salih AYNURAL Öz Çin son birkaç yıldır gözünü karartmış; Doğu Türkistan’da hem dini, hem de milli kültürü yok etme ve Türkleri Çinlileştirme politikalarına hız vermiştir. Beyin yıkama ve güvenlik önlemi adına milyonlarca insanı toplama kamplarına toplamış; Doğu Türkistan’ı adeta açık cezaevi haline dönüştürmüştür. Anahtar Kelimeler Kültürel Soykırım, Asimilasyon, Açık Cezaevi, Yasaklar […]

SAVAŞ EKONOMİSİ VE EKONOMİK SAVAŞ” DİSİPLİNLERARASI VE STRATEJİK BİLİM ALANININ TÜRKİYE’DE BİR DERS OLARAK EĞİTİMİNİN VERİLMESİNİN GEREKLİLİĞİ

SAVAŞ EKONOMİSİ VE EKONOMİK SAVAŞ” DİSİPLİNLERARASI VE STRATEJİK BİLİM ALANININ TÜRKİYE’DE BİR DERS OLARAK EĞİTİMİNİN VERİLMESİNİN GEREKLİLİĞİ Vüsal SÜLEYMANLI Öz 21. yüzyıla gelindiğinde artık her şey gibi savaşlar da evrim geçirmiş ve yeni biçimler almıştır. Değişen savaş kavramı artık disiplinlerarası bir nitelik taşımaktadır. Ulusal güvenlik ve stratejik istihbarat açısından çok kritik bir öneme sahip olan […]

ÇOK PARTİLİ SİYASAL HAYATA GEÇİŞTE YUSUF HİKMET BAYUR’UN ÖNEMİ

ÇOK PARTİLİ SİYASAL HAYATA GEÇİŞTE YUSUF HİKMET BAYUR’UN ÖNEMİ Turhan ADA, Seyithan ÇEÇEN Öz Tek Partinin egemen olduğu siyasal sistemden, demokratik düzene geçiş sürecinde belli kişilerin katkıları üzerinde fikir birliği vardır. Ancak çok partili siyasal hayatın yeşermesinde uygun iklimi sağlayan isimlerden biri olan Yusuf Hikmet Bayur’un bu süreçte ayrı bir ehemmiyeti olduğu açıktır. Buna rağmen […]

1930 YILINDA GAZİANTEP’TE YAPILAN YEREL SEÇİMLERE SERBEST CUMHURİYET FIRKASI’NIN KATILMASI VE YAŞANAN TARTIŞMALAR

1930 YILINDA GAZİANTEP’TE YAPILAN YEREL SEÇİMLERE SERBEST CUMHURİYET FIRKASI’NIN KATILMASI VE YAŞANAN TARTIŞMALAR Süleyman ÜNÜVAR, Zeynep Yıldız ÖZLÜ Öz 29 Ekim 1923 günü TBMM’de Cumhuriyet ilan edilmiş ve Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Mustafa Kemal daha Cumhuriyet ilan edilmeden önce, Halk Fırkası adıyla bir parti kurarak Cumhuriyet’in demokratikleşmesini amaçlamıştır. 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuş ancak […]

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASINDA POLONYA MÜSLÜMAN TATARLARININ DURUMU

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASINDA POLONYA MÜSLÜMAN TATARLARININ DURUMU Aizada IMANKULOVA Öz Doğu Avrupa tarihindeki en ilginç konulardan biri, Polonya’da yaşayan Litvanya kökenli Tatarların tarihidir. Bu makale, dini ve etnik kimliklerini halen koruyabilen Polonya ve Litvanya’daki diğer adıyla Lipka Tatarlarının tarihini ele almaktadır. Polonya ve Litvanya’da sahip oldukları özgürlüğe rağmen Lipka Tatarlarının birçoğu iki dünya savaşı […]

CHÂTEAU DE VINCENNES BELGELERİ IŞIĞINDA MÜTAREKE DÖNEMİNDE BOLŞEVİK FAALİYETLER VE İTTİHATÇILAR

CHÂTEAU DE VINCENNES BELGELERİ IŞIĞINDA MÜTAREKE DÖNEMİNDE BOLŞEVİK FAALİYETLER VE İTTİHATÇILAR Salih TUNÇ Öz Ekim 1917 Devrimi Bolşevik Rusya’nın Osmanlı İmparatorluğu ile ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası oluşturur. Rusya’da Ekim 1917’de Bolşevik Devrimi’nin gerçekleştirildiği sırada Osmanlı İmparatorluğu yaklaşık 3 yılı aşkın bir zamandan beri devam etmekte olan Büyük Harb’in giderek kötüleşen tahrip edici sonuçlarıyla karşı […]

DİYARBAKIR’DAKİ KOÇ, KOYUN BAŞLI MEZAR TAŞLARI İLE KİLİMLERDE KULLANILAN DAMGALARIN TARİHİ KÖKLERİ

DİYARBAKIR’DAKİ KOÇ, KOYUN BAŞLI MEZAR TAŞLARI İLE KİLİMLERDE KULLANILAN DAMGALARIN TARİHİ KÖKLERİ Mustafa AKSOY Öz Etnografya eserleri, kültür tarihi araştırmalarında en otantik belgelerdir. Bu nedenle bir bölgenin veya halkın kültürel yapısı araştırılırken o belgeleri ve onların tarihi kaynakları görmezden gelinemez. Bilindiği gibi Diyarbakır’da koç-koyun başlı mezar taşları ile geleneksel usulle kimler yapılmış ve yapılmaktadır. Fakat […]

DİVAN ŞİİRİNDE YER ALAN ATASÖZLERİNİN OLUMSUZ DUYGULAR BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

DİVAN ŞİİRİNDE YER ALAN ATASÖZLERİNİN OLUMSUZ DUYGULAR BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ Yeliz YASAK PERAN Öz Toplumsal hayatın her alanından yadsınamaz örnekleri içinde barındıran atasözleri toplumun ortak duyuş ve düşünüşünün güzel ve yalın bir şekilde ifade edilmiş halidir. Bu sözlerde ait olduğu toplumun yaşayışına dair pek çok şeyini görmek mümkündür. Sanatçı da içinde yaşadığı toplumun duyuş ve düşünüş […]

HUN VE BULGAR TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 26: HUNSULARA AİT GRUMBATES, TUNA BULGARLARINA AİT CROBATUS ~ KOVRATOS, KOURT ~ KURT, KOTRAGOS, KORMİSİOS ~ KORMİSOŞ’, KRUMESİS ~ KRUMOS, KRUMEL, KRUG VE KIRIM HUN-BULGARLARINA AİT GROD ~ GORDAS KİŞİ ADLARININ (UNVANLARININ) KÖKEN VE ANLAMLARI

HUN VE BULGAR TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA VE İNCELEMELER 26: HUNSULARA AİT GRUMBATES, TUNA BULGARLARINA AİT CROBATUS ~ KOVRATOS, KOURT ~ KURT, KOTRAGOS, KORMİSİOS ~ KORMİSOŞ’, KRUMESİS ~ KRUMOS, KRUMEL, KRUG VE KIRIM HUN-BULGARLARINA AİT GROD ~ GORDAS KİŞİ ADLARININ (UNVANLARININ) KÖKEN VE ANLAMLARI Yusuf GEDİKLİ Öz Makalemizde ilk olarak 359’da Diyarbakır kuşatmasına katılan Hunsu Türklerinin […]

BATI KÖKTÜRK KAĞANLIĞININ HAKİMİYET SİMGELERİ: DAMGA VE MÜHÜR

BATI KÖKTÜRK KAĞANLIĞININ HAKİMİYET SİMGELERİ: DAMGA VE MÜHÜR Gaybullah BABAYAR, Arif HABİBULLAYEV Öz Başlangıçta Köktürk Kağanlığının birer batı kanadı olarak bilinen ve daha sonra belirli bir Kağanlığa dönüşen Batı Köktürk Kağanlığı (568-740) Orta Asya tarihinde ayrıca bir yer tutmaktadır. Kağanlık tarihi ile bağlantılı birçok dillerdeki yazılı kaynaklar ve arkeolojik buluntular Batı Köktürkler döneminde bölgede sikke […]

ESKİ TÜRKLERDE BARINAK VE ŞEHİR HAYATINA DAİR İZLER

ESKİ TÜRKLERDE BARINAK VE ŞEHİR HAYATINA DAİR İZLER Sadettin Yağmur GÖMEÇ Öz Çadır türü veyahut da mimari tipte evleri olan eski Türkler, yine bu korunaklarını mevsim şartlarına göre seçerlerdi. Konar-göçer hayat tarzına bağlı olarak yaylaklarda ve kışlaklarda barınaklara sahiptiler. İşte bu sebepten, araştırmacılar iklimin çetinliği yüzünden insanların her zaman çadırlarda yaşayamayacaklarını ve kışı geçirmek için […]

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM Veysel USTA Öz Konstantinos Fotiatis tarafından on yıl kadar önce The Genocide Of The Black Sea Greeks adıyla basılan kitabın Türkçesi 2018 yılında Belge Yayınları tarafından Pontos Rumlarına Yönelik Soykırım ismiyle yayımlandı. Attila Taygun tarafından Türkçeye çevrilen kitapta Sait Çetinoğlu’nun uzun sayılabilecek bir önsözü yer almaktadır. Kitabın yazarı olan Fotiatis, 13 […]

FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM Ayşegül DOĞRUCAN, Mehmet Fatih DOĞRUCAN Öz Öncelikle elinizdeki makale dilbilgisi çalışması değil, bir felsefe denemesidir. Bu çalışmanın metodolojisini belirleyen disiplin filoloji değil, felsefe üslubudur. O sebeple makale, bu makalenin dilsel manada varlık (ontoloji) ve bilgi (epistemoloji) hakkında, Türkçenin yetkin olup olmadığını açıklamaya çalışmakla meşgul olduğu bilinerek okunmalıdır. Birçok insan bunun ideolojik […]

GÜNÜMÜZDE TÜRK KÜLTÜRÜNDE AD VERMENİN SOSYO-KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANKET ÇALIŞMASI

GÜNÜMÜZDE TÜRK KÜLTÜRÜNDE AD VERMENİN SOSYO-KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANKET ÇALIŞMASI Gökçen ÇATLI ÖZEN Öz Ad, bireyi tanımlayan bir isimlendirme biçimidir. Doğası itibariyle ad, birey tarafından bilinçli ve gönüllü alınan değil, aile tarafından bireye verilen kültürel bir damgalama biçimidir. Bu damgalama sadece bireyi değil, aileyi ve bağlı olduğu kültürel yapıyı da kapsamaktadır. Bu sebeple çalışmada, […]

İLKEL TOPLUMLARDA TEK TANRI İNANCI

İLKEL TOPLUMLARDA TEK TANRI İNANCI Hacı Musa TAŞDELEN Öz Avcı ve toplayıcılığa dayalı bir yaşam tarzına sahip olduğu varsayılan ilk insan topluluklarının dini inançlarının ne olduğu hususu hala tartışma konusudur. İlk insan toplumunun Afrika’dan ortaya çıktığı ve dünyanın diğer bölgelerine yayıldıkları genel kabul görmektedir. Bu nedenle Afrikalı avcı ve toplayıcı toplulukların inanç sistemleri, ilk inanç […]

İNGİLİZ SEYYAH ROBERT BARKLEY SHAW’A GÖRE DOĞU TÜRKİSTAN’DA YAŞAYAN TOPLULUKLAR

İNGİLİZ SEYYAH ROBERT BARKLEY SHAW’A GÖRE DOĞU TÜRKİSTAN’DA YAŞAYAN TOPLULUKLAR Meryem ÖZER Öz Gezilip görülen yerlere dair gözlem, izlenim ve bilgilerin aktarıldığı metinler olan seyahatnameler, bu özellikleriyle tarih bilimi için önemli kaynaklar arasında yer alır. Batılılar tarafından çeşitli nedenlerle 19. yüzyılda Türkistan’a yapılan seyahatlerin Türk tarihi içinde önemli bir yeri vardır. Bu seyahatlerden birini gerçekleştiren […]

İRAN’DA LOR KİMLİĞİ VE LORİSTAN

İRAN’DA LOR KİMLİĞİ VE LORİSTAN Ferzat SAMETLİ Öz İran İslam Cumhuriyeti Anayasası’na göre, tüm İran vatandaşları eşit bir düzeyde tanımlanmaktadır. Ancak bu tanımlamada, etniklerin adı ve dili belirgin bir şekilde ifade edilmemiştir. Ayrıca bu anayasada İran’ın resmi dili Farsça ve resmi mezhebi de Caferilik olarak tanımlanmaktadır. Bu durum İran’daki tüm azınlıkları, Fars dili ve Şii […]

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURULUŞ YILLARINDA JANDARMA HUDUT KITA VE KOMİSERLERİNİN GÖREVLERİNE İLİŞKİN TALİMATNAMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURULUŞ YILLARINDA JANDARMA HUDUT KITA VE KOMİSERLERİNİN GÖREVLERİNE İLİŞKİN TALİMATNAMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ali KAŞIYUĞUN Öz Bugün kara sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na aittir. Ancak Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu görev, Jandarma Hudut Taburları tarafından yürütülmüştür. Jandarma hudut taburları, hudut komiserleri emrine verilmiş olup hudut komiserleri de doğrudan Dâhiliye Nezareti emrine verilmiştir. […]

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ’NE YANSIYAN YUNAN MEZALİMİ

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ’NE YANSIYAN YUNAN MEZALİMİ Hüseyin DOĞRAMACIOĞLU Öz Mustafa Kemal, 10 Ocak 1920’de Ankara’da Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi’ni kurar. Burada Millî Mücadele boyunca yazılar kaleme alır. Atatürk bu gazetede hemen her konuda yazılar yazmıştır. Bu konulardan birisi de Yunan mezalimidir. Bu yazılarda özellikle Yunanlıların Anadolu’dan geri çekilme sürecinde yaptıkları zulümler anlatılmıştır. Yunanlılar, Anadolu’da mezalim yaparken […]