İRAN’DA TÜRKÇE ÇOCUK KİTABI YAZARI URUMİYELİ BEHRAM ESEDİ Roghaiyeh AZİZPOUR, Nabi KOBOTARIAN AZEROĞLU Öz Türkmençay ve Gülistan antlaşmalarıyla Rusya ve İran arasında ikiye ayrılan Azerbaycan coğrafyası her biri ayrı kültürel gelişmeler yaşamışlardır. Kuzey’de edebi dilin gelişmesi, Güney’de ise yoğun şifahi edebiyatın varlığını görmekteyiz. İran sınırları içinde bulunan Güney kısmı Azerbaycan Türkçesinin kısıtlamalara rağmen Arap alfabesini […]
Kategori Arşivleri: Yıl 42
Türk Dünyası’nın Akademik birikimi Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi Yıl: 42 makaleleri | TDA Dergi
TATAR EDEBİYATINDA İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN YANSIMALARI (1940-1950’li Yıllar) Alsou KAMALIEVA Öz İkinci Dünya Savaşı, Tatar edebiyatını kalıcı izler bırakacak şekilde etkilemiştir. Savaşı Sovyetler Birliği çatısı altında tüm şiddeti ile yaşayan Tatar toplumu birçok yazarını da cephede kaybetmiştir. Toplum üzerinde bu kadar etkili olan bu küresel olay edebiyat gündemini de derinden etkilemiştir. İkinci Dünya Savaşı ve […]
“MEDENİYET DİLİ OLARAK TÜRKÇE” KİTABININ DEĞERLENDİRİLMESİ – TÜRKÇE FELSEFE İLİŞKİSİ Kürşat EFE Öz Kişioğlu, küçük yaşlardan itibaren ait olduğu, içinde yetiştiği ortamın dilini, bununla birlikte kültürünü öğrenme sürecine girer. Bu öğrenme süreci ile öğrendiğini kullanma sürecini dil – düşünce – dünya ilişkisi açısından inceleyen bilim dalı dil felsefesidir. Dil felsefesi, dil üzerine felsefi sorunların tartışıldığı […]
ŞEHREMİNİ CEMİL PAŞA’NIN İSTANBUL’UN ÇEHRESİNE KATKILARI ÜZERİNE BİR İNCELEME Erkin AKAN Öz Cemil [Topuzlu] Paşa, başarılı bir doktordur. Ama Gazi Ahmet Muhtar Paşa, onu, başarılı bir doktor olduğu için değil; zevk sahibi bir kişiliğin İstanbul’a faydası olur düşüncesiyle şehremini olarak görevlendirmiştir. Cemil Paşa’nın birinci şehreminliği dönemi 21 Ağustos 1912-7 Kasım 1914 tarihleri arasındadır. Cemil Paşa, […]
BULGARİSTAN POMAKLARININ KİMLİĞİNİN TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE DÖNÜŞÜMÜ VE BULGARİSTAN’IN POMAK POLİTİKALARI Kader ÖZLEM Öz Pomak meselesi, Bulgaristan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından en öncelikli konulardan biri olmuştur. 20. yüzyıl içerisinde Pomakları asimile etmeye yönelik girişimlerde bulunan Bulgar karar alıcılar, her ne kadar 1989’da Jivkov Rejimi’nin yıkılmasının ardından Pomakların zorla değiştirilen isimlerini iade etmiş ve inanç özgürlüklerini sağlamış […]
Türkiye Açısından Libya’nın (Trablusgarp) Tarihsel ve Stratejik Önemi Enes DEMİR Öz Bulunduğu konum itibariyle Afrika’nın kuzeyinde ve Akdeniz’de stratejik önemi haiz olan Trablusgarp (Libya), Türkiye açısından tarihsel ve stratejik bağlamda incelenmesi gereken bir bölgedir. Tarihi ismiyle Trablusgarp, bugünkü ismiyle Libya, 1551’de Osmanlı Devleti’nin bir parçası olmuştur. Dört asır Osmanlı idaresinde kalan bölge, 1911 yılında İtalya’nın […]
MALATYA TARİHÎ SÜRECİNDE ŞÛRE-İLİ NÂHİYESİNİN TEŞKİLİ Ramazan BAYRAK Öz Fırat nehrinin doğal bir sınır oluşturduğu Anadolu yarımadasının doğusunda bulunan Malatya, sahip olduğu bu coğrafî konumuyla eski çağlardan süregelen stratejik önemi haiz bir kenttir. Roma-Sasani savaşlarının akabinde VII. yüzyılda başlayan İslâm-Bizans mücadelesinde büyük bir tahribata uğrayan Malatya ve çevresi Sugur merkezi olarak jeostratejik önemini devam ettirmiştir. […]
Bir Küresel Kent Olarak İstanbul’un Küresel Ekonomideki Konumu ve İşlevlerine Dair Kısa Bir Değerlendirme Özgür SAYIN Öz Küresel kapitalist ekonomik sistemdeki genişlemenin bir sonucu olarak, son yıllarda küresel ve dünya kentlerinin sayısı, işlevleri ve sınır ötesi bağlantılarında dikkate değer bir gelişme yaşandı. Bu gelişmeye paralel olarak, giderek artan sayıda küresel ve dünya kenti araştırmacısı, bu […]
Pozitivist Felsefenin Etkisi Altındaki Bir Aydın Profili: Doktor Adnan Adıvar Turhan ADA Öz Yakın dönem Türk tarihinin en önemli figürlerinden biri olan Doktor Adnan Adıvar, birçok çağdaşı gibi, Fransız Devrimi’nin temel esin kaynağı olan Aydınlanma Felsefesinin etkisi altında kalmıştır. Benzerleri gibi, skolastik karakteriyle kendisini bağlayan Hristiyanlığı geri plana iterek baskıcı yönetimlerden ve geri kalmışlıktan kurtulan […]
Ahkâmü’l-Külliyye ‘alâ Tahvîl-i Sini’l-‘Âlem’de Esas Fiillerle Kurulan Birleşik Fiiller Emre KUNDAKÇI Öz Metin içerisinde yer alan hesaplamalarda kullanılan H. 1138 / M. 1725-1726 tarihine dayanarak Osmanlı Türkçesinin klasik sonrası dönemine ait olduğunu düşündüğümüz Ahkâmü’l-Külliyye ‘alâ Tahvîl-i Sini’l-‘Âlem, sini’l-âlem konulu bir ilm-i ahkâm-ı nücûm eseridir. Müellifi yahut müstensihi belli olmayan eser, birleşik fiil yapıları bakımından dikkat […]
TÜRK DÜNYASI İÇİN TÜRKÇE (TEMEL-ORTA-İLERİ) ALIŞTIRMA KİTAPLARI’NDA TÜRK İMGESi İbrahim AKIŞ Öz Günümüzde dil öğretiminde dilbilgisi öğrenmenin yeterli olmadığı fark edilmiş ve yeni yöntemler uygulanmaya başlamıştır. Dil-kültür ilişkisi kapsamında, dilin kültür aktarıcısı olduğu unutulmamalıdır. Bir dil öğrenmek aynı zamanda o milletin kültürünü de öğrenmek anlamına gelmektedir. Bu yüzden dil öğretiminin daha etkili olabilmesi için hazırlanan […]
AZERBAYCAN TÜRKLERİNİN ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİNDE ŞİİRİN ROLÜ Mammad ISMAYIL Öz Makalede Kuzey ve Güney Azerbaycan şiirinde özgürlük konusu, özellikle fikir, içerik, üslup vb. yönleri açısından ele alınmıştır. Devleti, ordusu, topu, tüfeği olmayan memleketlerde bunların hepsini şairlerin şiirleri karşılıyor. Tüm sansür baskılarına rağmen 20. Yüzyılın başlarında edebiyata gelmiş sanatkarların özellikle 60`lar edebi kuşağının eserlerinde özgürlük konusu önemli […]
Türk Boylarından Kurıkanların Maddi Kültür Unsurları Elvin YILDIRIM Öz İlk Türk yazılı kaynağı olan Orhun Yazıtlarında ve Çin Kaynakları arasında adları zikredilen ve Yakutların ataları olan Kurıkanlar, Baykal Gölü çevresinden günümüz Yakutistan havalisine doğru kuzey istikametli olmak üzerine miladi VI. yy’dan itibaren tarihlendirilen maddi kültür unsurları bırakmışlardır. Bu maddi kültür unsurlarına Kurumçi Kültürü adı verilmiştir. […]
UYGUR TÜRKLERİNİN DESTANLARINDAKİ TARİHİ GERÇEKLER Saadettin GÖMEÇ Öz Türkistan kültür tarihinde elbette ilk akla gelen Uygur Türklerinin ortaya koydukları maddi ve manevi değerlerdir. Onların mimari, heykel, yazı, resim, müzik sanatları bir yana, şehirleşme, ziraat, matbaacılık vs. alanlarda gösterdikleri ilerlemeler hem Türk kültürü, hem de dünya medeniyeti açısından son derece önemlidir. Ayrıca Uygur Türklerinin arasında sözlü […]
NUCLEAR WEAPONS AND COOPERATIVE SECURITY IN THE 21ST CENTURY: THE NEW DISORDER Doktora Alperen Kürşad ZENGİN Öz Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte uluslararası sistemin iki kutuplu yapısı ortadan kalkmış ve yenidünya düzeninde geçmişin tehdit algılamaları ve stratejik denge unsurları değişiklik göstermiştir. Bu yeni düzende uluslararası terörizm, illegal göç hareketleri ve bazı bölgesel istikrarsızlıklar uluslararası sistemi […]
BOZKIRLARIN İLK İMPARATORLUĞU: HUNLAR Doktora Başak KUZAKÇI Öz Asya’nın kadim bozkırlarındaki ilk model siyasi kuruluşu olan Hunların, kaynak yetersizliği ve mevcut kaynaklarda efsanevi bilgilerin yer alması nedeni ile başlangıç tarihini tespit etmek oldukça güçtür. Hunların tarihi, yazılı efsanevi metinlere göre M.Ö. 3 binlere kadar gittiği görülmek ile birlikte M.Ö. 315’ten itibaren Hun adının yani Çinlilerin […]
DÜNYANIN KALBİ: KAZAKİSTAN Dr. Öğr. Üyesi Gökmen KILIÇOĞLU Öz Kazakistan, en geniş sınırlara sahip Türk Cumhuriyeti olarak ayrı bir öneme sahip, jeopolitik teorilerde hep dikkate alınmak durumunda olan bir ülke. Kazakistan, dünyanın kalbi olarak değerlendirilen hem bölgesel hem de küresel aktörlerin dikkate alması gereken bir aktör. Gürler’in çalışması bu anlamda kıymetli bir çalışma. Hem Kazakistan’ı […]
TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE AFGANİSTAN’IN GÖÇ SORUNU VE TÜRKİYE’YE YANSIMALARI Yrd. Doç. Dr. Yavuz CANKARA, Okan ÇEREZ Öz Afganistan; iç mücadeleler sonrası savaşlar, terör örgütlerinin yıkımı ve büyük güçlerin işgalleri gibi nedenlerle kaotik bir geçmişe sahiptir. Bugün de etkileri devam eden çatışma ve karışıklıklar sonucunda Afganistan halkı için dünyada “İstikrarlı Göçmenler”, Afganistan devleti için ise tarihinin […]
HAVA ŞEHİDİ CENGİZ TOPEL ve EDEBİYATIMIZ Emin ONUŞ Öz Türk edebiyatı kahramanlık, asker ve şehit şiirleri bakımından epeyce zengindir. Bunda Türklerin savaşçı ve asker bir millet oluşunun da mutlaka payı vardır. XX. yüzyıl dünya ve Türk edebiyatlarında pilot, hava askeri olmak, havacılık, ideal ve yüceltilen bir meslek olarak işlenir. Hava Edebiyatı adıyla kitap dahi çıkar. […]
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE “PONTUS CUMHURİYETİ” KURMA ÇALIŞMALARI Dr. Öğr. Üyesi Tuğba ERAY BİBER Öz I. Dünya Savaşı yıllarında Karadeniz Bölgesi’nde yaşayan Rumlar çetecilik faaliyetlerinin yanısıra kurdukları cemiyetler vasıtasıyla da örgütlenmelerine hız verdi. Rusların 1916 yılında Trabzon’u işgali ile iki yıla yakın şehir, Rumlardan oluşan bir meclis tarafından yönetildi. I. Dünya Savaşı sonrası imzalanan Mondros Mütarekesi […]