Kategori Arşivleri: Sayı: 241

Türk Dünyası’nın Akademik birikimi Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi Yıl: 41 Cilt:122 Sayı: 241 makaleleri | TDA Dergi

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM Veysel USTA Öz Konstantinos Fotiatis tarafından on yıl kadar önce The Genocide Of The Black Sea Greeks adıyla basılan kitabın Türkçesi 2018 yılında Belge Yayınları tarafından Pontos Rumlarına Yönelik Soykırım ismiyle yayımlandı. Attila Taygun tarafından Türkçeye çevrilen kitapta Sait Çetinoğlu’nun uzun sayılabilecek bir önsözü yer almaktadır. Kitabın yazarı olan Fotiatis, 13 […]

FELSEFE VE BİLİM AÇISINDAN TÜRKÇE

PONTOS RUMLARINA YÖNELİK SOYKIRIM Ayşegül DOĞRUCAN, Mehmet Fatih DOĞRUCAN Öz Öncelikle elinizdeki makale dilbilgisi çalışması değil, bir felsefe denemesidir. Bu çalışmanın metodolojisini belirleyen disiplin filoloji değil, felsefe üslubudur. O sebeple makale, bu makalenin dilsel manada varlık (ontoloji) ve bilgi (epistemoloji) hakkında, Türkçenin yetkin olup olmadığını açıklamaya çalışmakla meşgul olduğu bilinerek okunmalıdır. Birçok insan bunun ideolojik […]

GÜNÜMÜZDE TÜRK KÜLTÜRÜNDE AD VERMENİN SOSYO-KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANKET ÇALIŞMASI

GÜNÜMÜZDE TÜRK KÜLTÜRÜNDE AD VERMENİN SOSYO-KÜLTÜREL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR ANKET ÇALIŞMASI Gökçen ÇATLI ÖZEN Öz Ad, bireyi tanımlayan bir isimlendirme biçimidir. Doğası itibariyle ad, birey tarafından bilinçli ve gönüllü alınan değil, aile tarafından bireye verilen kültürel bir damgalama biçimidir. Bu damgalama sadece bireyi değil, aileyi ve bağlı olduğu kültürel yapıyı da kapsamaktadır. Bu sebeple çalışmada, […]

İLKEL TOPLUMLARDA TEK TANRI İNANCI

İLKEL TOPLUMLARDA TEK TANRI İNANCI Hacı Musa TAŞDELEN Öz Avcı ve toplayıcılığa dayalı bir yaşam tarzına sahip olduğu varsayılan ilk insan topluluklarının dini inançlarının ne olduğu hususu hala tartışma konusudur. İlk insan toplumunun Afrika’dan ortaya çıktığı ve dünyanın diğer bölgelerine yayıldıkları genel kabul görmektedir. Bu nedenle Afrikalı avcı ve toplayıcı toplulukların inanç sistemleri, ilk inanç […]

İNGİLİZ SEYYAH ROBERT BARKLEY SHAW’A GÖRE DOĞU TÜRKİSTAN’DA YAŞAYAN TOPLULUKLAR

İNGİLİZ SEYYAH ROBERT BARKLEY SHAW’A GÖRE DOĞU TÜRKİSTAN’DA YAŞAYAN TOPLULUKLAR Meryem ÖZER Öz Gezilip görülen yerlere dair gözlem, izlenim ve bilgilerin aktarıldığı metinler olan seyahatnameler, bu özellikleriyle tarih bilimi için önemli kaynaklar arasında yer alır. Batılılar tarafından çeşitli nedenlerle 19. yüzyılda Türkistan’a yapılan seyahatlerin Türk tarihi içinde önemli bir yeri vardır. Bu seyahatlerden birini gerçekleştiren […]

İRAN’DA LOR KİMLİĞİ VE LORİSTAN

İRAN’DA LOR KİMLİĞİ VE LORİSTAN Ferzat SAMETLİ Öz İran İslam Cumhuriyeti Anayasası’na göre, tüm İran vatandaşları eşit bir düzeyde tanımlanmaktadır. Ancak bu tanımlamada, etniklerin adı ve dili belirgin bir şekilde ifade edilmemiştir. Ayrıca bu anayasada İran’ın resmi dili Farsça ve resmi mezhebi de Caferilik olarak tanımlanmaktadır. Bu durum İran’daki tüm azınlıkları, Fars dili ve Şii […]

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURULUŞ YILLARINDA JANDARMA HUDUT KITA VE KOMİSERLERİNİN GÖREVLERİNE İLİŞKİN TALİMATNAMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURULUŞ YILLARINDA JANDARMA HUDUT KITA VE KOMİSERLERİNİN GÖREVLERİNE İLİŞKİN TALİMATNAMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ Ali KAŞIYUĞUN Öz Bugün kara sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na aittir. Ancak Cumhuriyet’in ilk yıllarında bu görev, Jandarma Hudut Taburları tarafından yürütülmüştür. Jandarma hudut taburları, hudut komiserleri emrine verilmiş olup hudut komiserleri de doğrudan Dâhiliye Nezareti emrine verilmiştir. […]

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ’NE YANSIYAN YUNAN MEZALİMİ

HÂKİMİYET-İ MİLLİYE GAZETESİ’NE YANSIYAN YUNAN MEZALİMİ Hüseyin DOĞRAMACIOĞLU Öz Mustafa Kemal, 10 Ocak 1920’de Ankara’da Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi’ni kurar. Burada Millî Mücadele boyunca yazılar kaleme alır. Atatürk bu gazetede hemen her konuda yazılar yazmıştır. Bu konulardan birisi de Yunan mezalimidir. Bu yazılarda özellikle Yunanlıların Anadolu’dan geri çekilme sürecinde yaptıkları zulümler anlatılmıştır. Yunanlılar, Anadolu’da mezalim yaparken […]

TÜRK SANATI’NIN ERMENİ SANATI’NA ETKİLERİ

TÜRK SANATI’NIN ERMENİ SANATI’NA ETKİLERİ Yaşar ÇORUHLU Öz Türkiye’de yapılan çeşitli yayınlarda genellikle, “Ermeni Sanatı’nın Türk Sanatı üzerine etkileri veya Ermenilerin Türk Sanatı ve kültürüne katkıları” üzerinde durulmuştur. Kaleme aldığımız bu yazıda ise ilk defa olmak üzere, Türk Sanatı’nın Ermeni Sanatı’na etkileri üzerine bazı görüşler ileri sürülmekte ve birtakım bilgiler verilmektedir. Ermeni Sanatı’nın kimliği, bu […]

HRİSTİYANLIĞIN KABULÜNDEN 20. YÜZYILA KADAR RUSYA’DA ÇİFT İNANÇLILIK (DVOEVERİE)

HRİSTİYANLIĞIN KABULÜNDEN 20. YÜZYILA KADAR RUSYA’DA ÇİFT İNANÇLILIK (DVOEVERİE) Özge MERT Öz Bu çalışmanın amacı Rusya’da Hristiyanlık kabul edildikten sonra yasaklanan putperestliğin 20. yüzyıla kadar varlığını inceleyerek dvoeverie kavramının Rusya’daki yansımalarını ortaya koymaktır. Çalışmanın başlangıcında Slav topluluklarının inanç sisteminin ana kaynağı olan Slav mitolojisi ve dini belli başlı özellikleriyle ifade edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise […]

TÜRK TIP TARİHİNDE 19. YÜZYILDA VE CUMHURİYET DÖNEMİNDE ON İKİ TÜRK HEKİMİ VE BAZI SONUÇLAR

TÜRK TIP TARİHİNDE 19. YÜZYILDA VE CUMHURİYET DÖNEMİNDE ON İKİ TÜRK HEKİMİ VE BAZI SONUÇLAR Ayşegül DEMİRHAN ERDEMİR Öz Tıp, Türkiye’de 19. yüzyılda modernize olmaya başladı ve sonra büyük oranda gelişti. Besim Ömer, Mazhar Osman, Akil Muhtar Saim Dilemre, Haydar İsmail Gaspıralı, Fahreddin Kerim Gökay, Muzaffer Dilemre, Reşit Galip, Osman Şevki Uludağ, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk […]

AHKÂM DEFTERLERİNE GÖRE URFA’DA SADÂT-I KİRÂM (1740-1820)

AHKÂM DEFTERLERİNE GÖRE URFA’DA SADÂT-I KİRÂM (1740-1820) Mehmet Emin ÜNER Öz Makalemizin temel konusunu Urfa’da ikamet eden Sadât-ı Kiram zümresinden merkeze yansıyan şikâyetleri oluşturmaktadır. Bu şikâyetlerin başında vergi şikâyetleri gelmektedir. Vergi konusundaki şikâyetleri de çok çeşitlidir. Vergi meselesinde Sadât-ı Kiram’ın en çok muzdarip olduğu konu ehl-i örfün muaf oldukları vergi türlerini kendilerinden talep etmeleridir. Ayrıca […]

DULKADİR BEYLİĞİ VE DİĞER TÜRKMENLER HAKKINDA ÖNEMLİ BİR KAYNAK: İBN BAHADIR’IN VEKÂYİ‘ ET-TÜRKMÂN ADLI ESERİ

DULKADİR BEYLİĞİ VE DİĞER TÜRKMENLER HAKKINDA ÖNEMLİ BİR KAYNAK: İBN BAHADIR’IN VEKÂYİ‘ ET-TÜRKMÂN ADLI ESERİ Mehmet ŞEKER Öz İbn Bahadır tarafından kaleme alınan Vekâyi‘ et-Türkmân, Dulkadir Beyliği ve diğer Türkmenler hakkında önemli bilgiler veren bazı ana kaynaklardan derlenen bilgilerle oluşturulan bir eserdir. Aynı zamanda eser, başta Memlûkler olmak üzere Osmanlılar ve Timurlular hakkında da önemli […]

TARKAN, YARGAN, NARGAN / TARDU, TARDUŞ, ARÇIN / TARMAÇ SANLARININ KÖKEN VE ANLAMLARI

TARKAN, YARGAN, NARGAN / TARDU, TARDUŞ, ARÇIN / TARMAÇ SANLARININ KÖKEN VE ANLAMLARI Yusuf GEDİKLİ Öz Makalede üç Türk sanı incelenmiştir. İlkin Türk sanlarının en meşhurlarından biri olan tarkan sanı ele alınmıştır (Eberhard bu sanın 400’den sonra belgelenebileceğini söyler). Tarkan sanının Türkçe olduğu, Türkçenin unvanla ilgili *da+ ocağının üçüncü kökünden çıktığı açıklanmıştır (Kökü *da-rg). Başta […]